Kalbimizde Neden Dört Göz Bulunur? | Sadece Bilim
Daha Fazla Bilim Sağlık ve Tıp İnsan — 22 Aralık 2011
Kalbimizde Neden Dört Göz Bulunur?

Kuşların ve memelilerin kalpleri dört odacıktan (iki karıncık, ikide kulakçık) oluşurken, kurbağa ve öteki çift yaşamlıların  (hem karada hem suda yaşayabilen canlılar) kalpleri üç odacıklı. Neden? Bu sorunun yanıtı, sıcakkanlılığa evrimleşmek için fazladan bir pompanın gerekmesi. Dört odalı yapıya sahip kalpleri sayesinde insan ve öteki memeliler, akciğerlere ve vücudun geri kalanına olmak üzere iki ayrı kan dolaşım ağına sahipler. Sıcakkanlı olabilmemiz için bu düzen şart.

Evrim basamaklarında memelilerden daha geride olan çift yaşamlıların kalpleri üç odalı. Bir sonraki basamakta yer alan kaplumbağa, kertenkele gibi sürüngenlerin kalplerinin ise üç gözlü mü dört gözlü mü olduğu tartışmalı; çünkü karıncıkta fazla belirgin olmayan bir bölünme var. Dolayısıyla kalbin yapılanmasında kurbağadan insana doğrusal bir gelişme söz konusu. California Üniversitesi’ne (San Francisco) bağlı Gladstone Kalp Damar Hastalıkları Enstitüsü’nde araştırmacılar, sağ sol karıncık arasındaki kastan duvarın (septum) oluşmasında temel rolü Tbx5 adlı bir proteinin oynadığı belirlediler. Bu protein, bir genin protein kodlamak için faaliyete geçmesine ya da faaliyetin bloklanmasına aracılık eden bir transkripsiyon (kopyalama) faktörü. Araştırmacılar, insan ve öteki memelilerin kalplerinde bu proteinin düzeyinin sol karıncıkta yüksek, sağdakindeyse düşük olduğunu belirlemişler. Yüksek ve düşük seviyeler arasındaki sınır çizgisiyle, tam olarak karıncıklar arasındaki septumun bulunduğu yer. Ekip daha sonra kaplumbağa ve yeşil kertenkele kalplerindeki Tbx5 dağılımını incelemiş. Bulgulara göre her iki sürüngenin embriyosunda da, karıncık geliştiren kertenkelede bu etkinlik örüntüsü değişmiyor. Karıncığı sağ ve sol yanlara kısmen ayırabilen ilkel bir septuma sahip kaplumbağa kalbindeyse, Tbx5 gelişimin sonunda sol tarafta toplanmış oluyor.

Ilgili Makaleler

Paylaşım

Yazar Hakkında

admin

(0) Yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>